1895    RADIO

Po przeczytaniu pism naukowych Heinricha Hertza, 20-letni Guglielmo Marconi wynalazł łączność radiową. Eksperymentował z prymitywnym nadajnikiem, w którym iskry wzbudzały fale radiowe. Najpierw wysyłał sygnały na długość pokoju, potem ustawiał odbiornik na dworze, a następnie jego brat zaniósł odbiornik za wzgórze i zasygnalizował odbiór przez strzał z pistoletu. Największym triumfem Marconiego było przesłanie sygnału radiowego przez Atlantyk.


1895    PROMIENIOWANIE RENTGENOWSKIE

Fizyk niemiecki Wilhelm Róntgen eksperymentując z lampą jonizacyjną zauważył, że gdy na drodze między katodą a anodą ustawi się zaporę odbijającą strumień elektronów, to wybijają się z tej zapory inne elektrony, tworzące promieniowanie o wielkiej przenikliwości. Przechodzi ono np. przez miękkie części ciała ludzkiego, zatrzymując się na twardych. Te promienie "X" zaczerniają płytę fotograficzną, dając obraz prześwietlanego organu.


1895    PNEUMATYCZNA OPONA SAMOCHODOWA

Naśladując patenty Dunlopa na nadmuchiwane opony do rowerów (patrz: rok 1845), producenci samochodów zaczęli dopasowywać opony do swoich pojazdów. Francuzi, bracia Michelin, wykonali pierwsze działające opony pneumatyczne do samochodów, demonstrując je podczas wyścigu Bordeaux - Paryż w 1895 r. Odnieśli mierny sukces; bracia zabrali 22 zapasowe dętki, a mięli tak wiele awarii, że zużyli wszystkie! Inni producenci opon, tacy jak Dunlop, wkrótce rozpoczęli produkcję masową opon własnego pomysłu.


1896    APARAT DO MIERZENIA CIŚNIENIA KRWI

Lekarze wiedzieli już całe stulecia przed wynalezieniem przez Riva-Rocci'ego aparatu do mierzenia ciśnienia krwi, że pacjenci mają słaby puls, jednak aparat Włocha umożliwił dokładny pomiar. Opaska, owinięta dookoła ramienia, odcina dopływ krwi, gdy ją nadmuchamy. Spuszczając powietrze lekarz może zmierzyć ciśnienie, przy którym krew zaczyna ponownie krążyć.


1896    TAKSÓWKA SAMOCHODOWA

Wszyscy pasażerowie taksówek na świecie sprzeczali się z kierowcą o wysokość zapłaty, aż do wprowadzenia w 1896 r. taksówek z licznikami. Taksówki z licznikiem, połączonym z kołami, odmierzały przebytą odległość. Pierwsze pojawiły się w Stuttgarcie w Niemczech, a następnie szybko rozpowszechniły się w innych miastach europejskich i amerykańskich.


1897    LAMPA KATODOWA

Kierując strumień elektronów na fluoryzujący ekran w lampie próżniowej, Ferdinand Braun stworzył pierwszą lampę katodową (r. 1897). Jego prymitywna lampa utworzyła na ekranie plamkę, która mogła się poruszać. Odkrycie to było przełomem w rozwoju telewizji, gdzie obraz buduje się z przesuwających się kropek na ekranie lampy katodowej.


1897    ASPIRYNA

Tradycyjni uzdrowiciele często stosowali sok  wierzby jako lekarstwo. W 1853 r. niemiecki chemik Karl Gerhardt wytworzył syntetycznie jego aktywny składnik, jednak  dopiero w 1897 r. został wyizolowany przez badaczy - Hoffmana i Dresera - jako chemicznie czysta, nie drażniąca, forma leku.


1898    MAGNETYCZNY ZAPIS DŹWIĘKU

pod koniec XIX wieku duński inżynier Valdemar Poulsen wynalazł tzw. telegrafon. Zapisywał on dźwięk za pomocą namagnetyzowanego drutu fortepianowego i odwzorowanych na nim impulsów odpowiadajacych falom dźwiękowym. Nowoczesne magnetofony taśmowe, stosując tę samą zasadę, wynaleziono w 1935 r.


1900    KINO DŹWIĘKOWE

Problem uruchomienia płyty gramofonowej i projektora filmowego z tą samą prędkościązostał rozwiązany przez Francuza Leona Gaumonta w 1900 r. Pracujący system kina  dźwiękowego: "Yitaphone"  został wynaleziony w 1927  roku. Filmy ze ścieżką  dźwiękową, czyli "filmy  mówione", odniosły  natychmiastowy sukces  i wkrótce pokonały  filmy nieme.


1900    ZEPPELIN

Sztywny sterowiec Zeppelina nazwany został imieniem swego wynalazcy, hr. von Zeppelina, który pierwszy go zbudował. Sterówce były używane jako luksusowe statki  pasażerskie oraz do celów wojskowych. Po 1945 r. wykonano ich zaledwie kilka, gdyż samoloty były tańsze, bardziej zwrotne i w ogóle bardziej praktyczne niż sterówce.


1901    ODKURZACZ

Po obejrzeniu nieudanego pokazu odkurzacza z ręczną pompą próżniową, angielski inżynier Booth położył lnianą chusteczkę do nosa na  ustach i zassał kurz z dywanu. Ten eksperyment  przekonał go o zdolnościach filtrujących tkaniny. Jego pierwsze maszyny odkurzające zasysały kurz przez długie węże do ogromnych, zaprzęgniętych w konie, zbiorników  umieszczonych na tyłach domu.


1903    FOTOGRAFIA AUTOCHROMATYCZNA

Praktycznie fotografia kolorowa zaistniała w 1903 r., gdy Fracuzi, bracia Lumiere, wynaleźli autochromatyczne płyty fotograficzne. Pokrywali oni płytki szklane ziarenkami krochmalu kartoflanego, zakolorowanego barwnikiem pomarańczowym, zielonym i fioletowym, i nakładali na to światłoczułą powłokę. Ziarenka filtrowały światło podczas naświetlania w aparacie


1903    SAMOLOT

Amerykanie Wilbur i Orville Wrightowie zdawali sobie sprawę, że aby odbyć nieprzerwany lot samolotem mają do rozwiązania trzy problemy: wznoszenie, sterowanie i silę napędową. Na swym pierwszym samolocie "Flyer" osiągnęli to, choć ich pierwszy lot trwał niecałą minutę. Pilot Orville Wright przeleciał odległość mniejszą niż długość kabiny klasy turystycznej dzisiejszego pasażerskiego odrzutowca. Dziennikarz lokalnej gazety zlekceważył to światowe wydarzenie.


1906    RADIO PRZENOSZĄCE DŹWIĘK

W swej pierwszej rozgłośni radiowej, przenoszącej głos (a nie alfabet Morse'a), Fessenden użył chłodzonego wodą nadajnika do nadawania muzyki, poezji i rozmowy. Opatentował sposób modulacji sygnału radiowego, tak że dźwięk uderzając o mikrofon, kontrolował wielkość tego sygnału. Odbiorniki przekształcały drgania fal radiowych ponownie na dźwięk.


1906    SZAFA GRAJĄCA

Choć może się to wydawać dziwaczne, pierwsze szafy grające wygrywały tylko jedną melodię i to przez tubkę przyciskaną do ucha! Wybór był jedynie w salach z szafami grającymi, gdzie rzędy maszyn wygrywały różne melodie z różnych walców (patrz: FONOGRAF, 1877) Pierwsza prawdziwa szafa grająca -"Automatic Entertainer" Johna Gabela - grała wybór melodii z 24 płyt przez olbrzymią tubę.


1906    WODOLOT

George Cayley (patrz: rok 1853) wykazał, że skrzydło samolotu może wznosić się w powietrze, dlaczego więc nie miałoby startować z wody? Prace nad wodolotem  (statkiem, który startuje z wody na skrzydłach) zaczęły się na dobre na początku XX  wieku. W 1906 r. Enrico Forlanini, włoski konstruktor samolotów, zbudował udany statek, który pływał po jeziorze Lago Maggiore z prędkością 38 węzłów (70 km/h). Obecnie wodoloty odbywają regularne rejsy pasażerskie.


1908    LICZNIK GEIGERA

Licznik Geigera, nazwany tak od nazwiska niemieckiego fizyka Hansa , Geigera, przekształca niewidzialne promieniowanie jądrowe w słyszalne dźwięki.


1909    BAKELIT
 

Baekeland, belgijsko-amerykański chemik, zgłosił do opatentowania pierwsze sztuczne tworzywo świata w 1909 r. Bakelit - jak nazwał to tworzywo  był proszkiem, który zestalał się po  podgrzaniu  i sprasowaniu. Nie przewodził ciepła i elektryczności, więc stał się dobrym materiałem w urządzeniach elektrycznych.


1910    MIKSER

Mikser do potraw znalazł swoją drogę do kuchni z amerykańskiej cukierni. Od roku 1904 elektryczne miksery ubijały lody i mleko w "słodkich barach". Producenci, Schmidt i Osius ze stanu Wisconsin, połączyli się z firmą Hamilton  Beach Manufactwing Company w celu sprzedaży elektrycznych trzepaczek do jaj w r. 1910.  Miksery wielozadaniowe były na  rynku już w latach trzydziestych.


1910    HYDROPLAN

Francuski lotnik Henri Fabre wystartował z wody samolotem, który wyglądał na bardzo kruchy. Inni pionierzy zbudowali wkrótce mocniejsze hydroplany - samoloty mające pływaki zamiast kół - oraz łodzie latające. Dzisiejsze hydroplany są  używane głównie na terenach, gdzie trudno zbudować prowizoryczne pasy startowe, np. w regionach górskich.


1911    POCZTA LOTNICZA

Samolot po raz pierwszy oficjalnie przewiózł pocztę   w 1911 roku w Indiach na  Wystawie Zjednoczonych  Prowincji. Lotnik Henn Pecquet przeleciał z 6000 listami na odległość około  8 km na dwupłatowcu  Hummer-Sommer   Pierwszą regularną linię pocztowo-lotniczą zainaugurowano w Afryce Płd.-Zachodniej, wówczas niemieckiej kolonii/ w roku 1914. Wybuch I wojny światowej przeszkodził rozwojowi poczty lotniczej.


1914    APARAT FOTOGRAFICZNY 35mm

Twórcy kinematografii stosowali taśmę fotograficzną o szerokości 35 mm od roku 1891, ale aparaty fotograficzne na ten format ukazały się o wiele później. Aparat "Tourist Multiple", opatentowany przez nowojorczyka Paula Dietza w roku 1914, był prawdopodobnie pierwszy. Miał niezwykłą długość filmu - 15 m, i wystarczającą na 750 zdjęć.


1914    ZAMEK BŁYSKAWICZNY

Historia zamka błyskawicznego rozpoczęła się, gdy Amerykanin Whitcomb L. Judson wypuścił na rynek "haczykowy zamykacz i otwieracz do butów" w Chicago (USA) w roku 1893. Nazwano go zamkiem suwakowym, był jednak niepraktyczny i zacinał się. Udany wzór to dzieło Szweda Otta Sundbacka z r. 1914.


1914    ŚWIATŁA RUCHU DROGOWEGO

Pierwsze zanotowane w historii "światła ruchu drogowego" strzegły wejścia do Izby Gmin Wielkiej Brytanii od roku 1868, dopóki nie wybuchły. Pierwsze prawdziwe światła ruchu drogowego do regulacji przepływu pojazdów na drogach pojawiły się w Cleveland w stanie Ohio (USA) w roku 1914.


1915    SZKŁO ŻAROODPORNE

Ciepło niszczy większość rodzajów szkła, gdyż nagrzane miejsca rozszerzają się powodując ogromne naprężenia. Szkło żaroodporne, takie jak Pyrex, zawiera dużo boraksu (boranu sodu), który powstrzymuje proces rozszerzanie się. Amerykanie: Eugene C. Sullivan i William C. Taylor nie wynaleźli szkła żaroodpornego, ale dzięki ich pracom Pyex Corning Glass Company była w stanie dostarczyć na  rynek pierwsze naczynia szklane do gotowania w roku 1915. Zakłady te sprzedawały naczynia ze szkła żaroodpornego od roku 1936.


1916    CZOŁG

Czołg - uzbrojony, gąsienicowy pojazd  był tajną bronią angielską podczas I wojny światowej. Dowódcy armii nazwali kadłub "zbiornikowcem wodnym",  robotnicy przezwali go "tankiem" (tank po angielsku oznacza "zbiornik"). Brytyjskie czołgi, które weszły do boju w roku 1916, były oparte na projektach Williama Trittona i W.G. Wilsona. Pojazdy tak strasznie trzęsły, że załoga musiała nosić watowaną odzież.


1920    SUSZARKA DO WŁOSÓW

Pierwsze skutecznie działające suszarki do włosów były skrzynkami ustawionymi na stole, a pierwsze suszarki ręczne wyprodukowała firma US Racine Uniyersal Motor Company w r. 1920.


1920    PISTOLET MASZYNOWY "TOMMY"

Wiele karabinów maszynowych było zbyt ciężkich do utrzymania w ręku podczas prowadzenia ognia. Pistolet maszynowy, ręczna broń o ogniu ciągłym, pojawił się tuż po I wojnie światowej. Jeden z najbardziej znanych - "Tommy" - został wynaleziony w roku 1920 przez oficera armii amerykańskiej Johna T Thompsona.


1921    AUTOSTRADA

Pierwszą autostradę na świecie, Avus Autobahn w Berlinie w Niemczech, otwarto w roku 1921. Budowę jej zaplanowano już wcześniej, ale I wojna światowa przeszkodziła w jej ukończeniu. Autostrada ta była jednocześnie torem wyścigowym. Projekt przewidywał pętlę na każdym końcu.


1921    WYKRYWACZ KŁAMSTW

Będąc studentem medycyny na Uniwersytecie Kalifornijskim (USA), Larson zgłębiał zjawisko kłamstwa, obserwując bicie serca i oddychanie u badanych osób. Gdy jego pacjenci kłamali, ich puls i oddech stawały się szybsze. Dobudowując elektrodę w celu obserwacji reakcji skóry (wydzielanie potu) zbudował poligraf, czyli wykrywacz kłamstw. Maszyna jednak nie jest doskonała.


1921    INSULINA

Poprzez wyodrębnienie hormonu insuliny z trzustki świń w roku 1921, dwóch biochemików kanadyjskich znalazło wreszcie lek na cukrzycę. Chorzy na cukrzycę wstrzykiwali sobie insulinę świńską przez ponad 40 lat, aż amerykański biochemik Michael Katsoyannis i uczeni chińscy, niezależnie od siebie, wytworzyli tę substancję sztucznie w roku 1966.


ok. 1923    SPYCHACZ

W roku 1885 amerykański inżynier Benjamin Holt skonstruował powolny ciągnik, który nazwał "Gąsiennicą". Na przełomie wieków jego ciągniki miały przymocowane z tyłu lemiesze i były używane do usuwania ziemi. Pierwsze spychacze, wykonywane na wielką skalę, były produkowane przez LaPlant-Choate Manufacturing Company od roku 1923.


1926    TELEWIZJA CZARNO - BIAŁA

Szkocki wynalazca John Logie Baird zademonstrował swój telewizor w roku 1926. Jego urządzenie nie potrafiło przekazywać dźwięku i obrazu jednocześnie, mimo to wywołał zainteresowanie opinii publicznej swoimi doświadczeniami. Widzowie widzieli na ekranie sławną śpiewaczkę Gracie Fields, gdy śpiewała, a kiedy znikała, nadal słyszeli jej głos. Prymitywny układ mechaniczny Logie Bairda oraz podobna wersja, przez Charlesa Jankensa w USA, zostały zastąpione przez udane modele elektroniczne w latach trzydziestych.


1926    RAKIETA NA PALIWO PŁYNNE

Rakieta na paliwo płynne, wypuszczone przez amerykańskiego fizyka Roberta Goddard'a w 1926 roku, wzniosła się tylko na wysokość 56 metrów, lecz miała dalekosiężny wpływ na badania przestrzeni kosmicznej. Napędem jej była benzyna i płynny tlen. Dziś wiele pojazdów kosmicznych korzysta z takiego napędu, ale w owym czasie rząd amerykański nie docenił osiągnięć wynalazcy.


1928    TELEWIZJA KOLOROWA

John Logie Baird udowodnił, że jego system telewizyjny potrafi przekazywać prymitywne kolorowe obrazy. On i inni wynalazcy próbowali to udoskonalić, ale rozwiązanie problemów technicznych i uzgodnienie norm opóźniło aż do lat pięćdziesiątych wprowadzenie telewizji kolorowej w USA.


1928    ANTYBIOTYKI

Pierwszy antybiotyk, penicylina, został odkryty przez szkockiego bakteriologa Aleksandra Fleminga w 1928 roku. Lek był jednak dostępny tylko w małych ilościach i nie został zidentyfikowany jako potężny antybiotyk, dopóki Ernst Chain, Edward Abraham i Howard Florey nie przetarli pionierskiej drogi jego produkcji na Brytyjskim Uniwersytecie w Oksfordzie w roku 1939. Ranni żołnierze alianccy otrzymywali pierwsze dawki leku podczas II wojny światowej.


1928    SILNIK ODRZUTOWY

Anglik Frank Whittie wpadł na pomysł działania silnika odrzutowego w roku 1928 i w roku 1937 zbudował jego prototyp. Natomiast pierwszy udany samolot odrzutowy został zbudowany w Niemczech przez Ernsta Heinkela w roku 1939. Konstruktor zbudował samolot posługując się informacjami, które Frank Whittie ujawnił w swoim opisie patentowym z roku 1930.


Ok. 1930    OPIEKACZ DO TOSTÓW

Opiekacze elektryczne istniały już u schyłku XIX wieku, ale śniadanie stało się prawdziwą przyjemnością w latach trzydziestych wraz z wynalezieniem opiekacza do tostów. Amerykanie, kupujących go za 13,50 dolarów, mogli się uznawać za szczęśliwców; kraj przeżywał kryzys gospodarczy.


1931    STABILIZATORY

W 1931 roku doświadczenia z uchronieniem statków przed kołysaniem wykazały, że można użyć małych żyroskopów do regulacji położenia stateczników pionowych, umieszczonych poniżej linii wodnej, oraz do stabilizacji statku. Pierwszym pasażerskim liniowcem ze stabilizatorami był włoski statek, zbudowany w Wielkiej Brytanii, Conte di Salwa.


1931    MIKROSKOP ELEKTRONOWY

Niemiecki fizyk Ernst Ruska otrzymał Nagrodę Nobla za pionierski wkład pracy w budowę potężnego mikroskopu. Wynalazca powiększał obraz próbki bombardując ją elektronami i otrzymał obrazy na ekranie - jak w telewizorze. Urządzenie to powiększała zaledwie 17 razy, ale inni uczeni wkrótce zbudowali lepsze modele. Dziś mikroskopy elektronowe są podstawowymi narzędziami badawczymi w laboratoriach i przemyśle.


1933    POLIETYLEN

W 1933 roku brytyjski chemik R. O. Gibson robił doświadczenia z etylenem i otrzymał polietylen. Tworzywo to jest mocne, elastyczne i trwałe. Trwałość jego stwarza problemy, gdyż materiał nie ulega rozkładowi. Dzisiejsze polietylenowe torby na zakupy będą zatem i za sto lat w obiegu ekologicznym.


1933 - 1935    RADAR

 Na długo przed rozpoczęciem II wojny światowej. Wielka Brytania i Niemcy pracowały nad sposobami wykrywania wrogich samolotów. Zespoły w obu krajach wynalazły radar (skrót angielskiej nazwy wykrywacza radiowego) niemal jednocześnie. Niemiec Rudolph Kuhnhold był pierwszym, który wykazał (w roku 1933), że sygnały radiowe mogą dać znać o nadlatującym samolocie przed jego spostrzeżeniem przez ludzi.


1934    NYLON

W roku 1934 W H. Carothers kierował zespołem badawczym w amerykańskim gigancie chemicznym, firmie Du Pont, w poszukiwaniu sztucznego jedwabiu. Zauważył, że ze sztucznego tworzywa można wyprodukować elastyczną nić. Pierwszym produktem z nylonu była szczoteczka do zębów. Nylonowe pończochy wprowadzone na rynek w l940 r.


1934    SŁUPKI ZE ŚWIATŁAMI ODBLASKOWYMI

Gdy brytyjski wynalazca Percy Shaw prowadził samochód w gęstej mgle, spostrzegł oczy odbijające światła reflektorów. Zahamował, aby nie przejechać kota, i dopiero wówczas uświadomił sobie, że te błyszczące oczy uratowały mu życie. Gdyby nie zahamował, stoczyłby się w przepaść. To doświadczenie nasunęło mu pomysł skonstruowania drogowych świateł odblaskowych.


1935    MAGNETOFON TAŚMOWY

Magnetyczne nagranie dźwięku rozpoczęto w roku 1898, ale nie znalazło zastosowania w praktyce, dopóki niemieckie zakłady I.G. Farben nie wyprodukował taśmy magnetofonowej w roku 1935. Wkrótce potem niemiecka fabryka AEG Telefunken wykonał "magnetofon", który potrafił nagrywać dźwięk na taśmie i odtwarzać go. Podczas II wojny światowej radiostacje niemieckie stosowały to nowe urządzenie do nagrywania przemówień Hitlera.


1935    LICZNIK PARKINGOWY

Kierowcy szukający wolnego miejsca do parkowania na przepełnionych ulicach mogą obwiniać o to Caritona Mageea z Oklahoma City w USA, który w 1932 roku wynalazł parkometr. Jego urządzenie "wynajmowało" kilka metrów krawężnika za 5 centów za godzinę.


1936    HELIKOPTER

Modele helikopterów były bardzo popularne już w XVu wieku, jednak pierwszym, który praktycznie zastosował helikopter był Heinrich Focke. Helikopter Fa-61 Fockego posiadał dwa śmigła obracające się w przeciwnych kierunkach. Mniej więcej w tym i samym czasie Igor Sikorsky skonstruował helikopter w USA, do wytworzenia siły pionowej używając pojedynczego wirnika. Większość dzisiejszych helikopterów jest tego typu.


1938    FOTOKOPIARKA

Amerykański  fizyk i prawnik Chester Carlson wynalazł fotokopiarkę, i wykorzystywała elektryczność statyczną do przyklejania stek czarnego pigmentu na pierze do kopiowania w czarnych miejscach oryginału. Dzięki swojemu wynalazkowi Carlson stal się milionerem. Pierwsze fotokopiarki do użytku biurowego ukazały się na rynku dopiero w r. 1960.


1939    ŚRODEK OWADOBÓJCZY : DDT

Pierwszy w świecie środek owadobójczy, DDT, został wynaleziony przez Niemca Othmara Zeidlera w r. 1874. W roku 1939 Paul Muller ze Szwajcarii rozpoznał jego możliwości zabijania moskitów roznoszących malarię, DDT zabijał jednak również leśne zwierzęta żywiące się owadami, i w latach siedemdziesiątych  większość krajów wysoko rozwiniętych zakazała jego produkcji.